12px13px15px17px
Tarix:14/09/13

Ümumdünya İqtisadi Forumun reytinqində Azərbaycan bəzi İKT göstəricilərinə görə MDB ölkələrini geridə qoyub

Dünya İqtisadi Forumunun "The Global Competitiveness Report 2013-2014" hesabatında "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi" üzrə Azərbaycan dünyanın 148 ölkəsi arasında 39-cu yeri tutub və əvvəlki hesabatla müqayisədə 7 pillə irəliləyərək yenə də MDB məkanında öz liderliyini qoruyub saxlaya bilib. Xatırladaq ki, bu indeks üzrə Qazaxıstan 50-ci yerdə, Rusiya 64-cü yerdə, Gürcüstan 72-ci yerdə, Ermənistan 79-cu yerdə, Ukrayna isə 84-cü yerdə qərarlaşıb. Həmçinin, Azərbaycan qonşu ölkələrdən Türkiyəni (44-cü yer), İranı (82-ci yer), Baltikyanı ölkələrdən isə Latviyanı (48-ci yer), eləcə də Bolqarıstanı (57-ci yer) qabaqlayıb.
 
        Məlumat üçün bildirək ki, "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi" üzrə reytinq cədvəlində İsveçrə 1-ci, Sinqapur 2-ci, Finlandiya isə 3-cü yeri tutub.   
 
                  "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi" 3 əsas sub-indeksdən: (i) Baza tələbatları (Basic requirement), (ii) Keyfiyyətin yaxşılaşdırılması (Efficiency Enhancers), (iii) İnnovasiya və qəlizləşdirmə faktorları (Innovation and sophistication factors) və 12 alt komponentdən ibarətdir. Bu 3 sub-indeksdən 2-si üzrə Azərbaycan mövqeyini möhkəmlədib.
 
Alt komponentlər üzrə: ölkəmiz Makroiqtisadi mühit amili üzrə əvvəlki mövqeyindən 10 pillə irəliləyərək 148 ölkə arasında 8-ci yeri,  Texnoloji hazırlıq amili  üzrə əvvəlki mövqeyindən 11 pillə irəliləyərək 50-ci yeri, İnnovasiya amili üzrə isə əvvəlki 46-cı yerdən 51-ci yerə geriləsə də, hər üç alt komponent üzrə də Azərbaycan MDB ölkələri arasında 1-ci yerdə olub.
 
 
Azərbaycanın "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi"nin subindeksləri və alt komponentləri üzrə əvvəlki illərlə müqayisəli cədvəli əlavə olunur.
 

Azərbaycanın "Qlobal rəqabətqabiliyyətlilik indeksi"nin subindeksləri və alt komponentləri üzrə əvvəlki illərlə müqayisəli
C Ə D V Ə L İ
  2010-2011 (139 ölkə) 2011-2012 (142 ölkə) 2012-2013 (144 ölkə) 2013-2014 (148 ölkə)
   
"Global Competitiveness Index" 57    55   46 39 ↑
   
"Basic requirements" 58    59 56 44 ↑
1st pillar: "Institutions" 71    68 63 59
2nd pillar: "Infrastructure" 76    73  71 69
3rd pillar: "Macroeconomic environment" 13    16  18 8
4th pillar: "Health and primary education"  83   105 107 109
   
"Efficiency enhancers" 75   77 67 66 ↑
5th pillar: "Higher education and training" 77   75 89 87
6th pillar: "Goods market efficiency" 93   79 60 71
7th pillar: "Labor market efficiency" 25   14 26 30
8th pillar: "Financial market sophistication" 71   94 98 88
9th pillar: "Technological readiness" 70   74 61 50
10th pillar: "Market size" 76   75 76 72
   
"Innovation and sophistication factors" 66 67  57 60 ↓
11th pillar: "Business sophistication" 72   73   69 70 
12th pillar: "Innovation" 61   60  46 51  ↓
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Eyni zamanda, hesabata əsasən, Azərbaycanın ionformasiya-kommunikasiya texnologiyaları (İKT) üzrə göstəricilərində son bir ildə əhəmiyyətli dərəcədə müsbət dəyişikliklər qeydə alınıb.
 
 
Belə ki, ölkədə mobil genişzolaqlı internet istifadəçilərinin sayı 54,8% artıb. Hazırda Azərbaycanda hər 100 nəfərə 33,3 mobil genişzolaqlı  internet istifadəçisi düşür və bu göstərici üzrə ölkəmiz 148 ölkə arasında 50-ci yeri tutub. Müqayisə üçün bildirək ki, qonşu Gürcüstan bu göstəriciyə görə hər 100 nəfərə 22,4 mobil genişzolaqlı  internet istifadəçisi ilə 65-ci yeri tutub, 57-ci yerdə qərarlaşmış Ermənistanda mobil internetdən əhalinin  27,6%-i  istifadə edir, İran və Qırğızıstan  mobil internet istifadəçiləri olmadığı üçün 136-cı yeri tutublar, Ukrayna 5,5% yayılma ilə 94-cü yerdə  qərarlaşaraq geridə qalıblar.
 
 
Ölkədə hər internet istifadəçisinin payına 40,1 kbit/s internet trafiki düşür ki, bu da Azərbaycanın müvafiq reytinqdə 61-ci yerdən 45-ci yerə irəliləməsinə səbəb olub. Bu göstəriciyə görə, İran 3.8 kbit/s-lə 122 yerdə, Ermənistan 38,6 kbit/s-lə 47-ci yerdə, Qazaxıstan 31.8 kbit/s-lə 54-cü yerdə, Qırğızıstan 3.9 kbit/s-lə 121-ci yerdə, Rusiya 32.9 kbit/s-lə  52-ci yerdə, Ukrayna 14.3 kbit/s-lə 84-cü yerdə qərar tutublar.
 
 
Özəl şirkətlərdə çalışan internet istifadəçilərinin sayına görə ölkəmiz (4,9 bal toplayaraq) ötən illə müqayisədə mövqeyini 8,4% yaxşılaşdıraraq 59-cu yerdə qərarlaşıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Gürcüstan bu göstəriciyə görə 4.1 bal toplayaraq 117-ci yeri, Ermənistan (4.4 bal) 98-ci yeri, İran (4 bal) 120-ci yeri, Qazaxıstan (4.6 bal) 78-ci yeri, Qırğızıstan (3.7 bal) 139-cu yeri, Latviya (4.7 bal) 68-ci yeri, Rusiya (3.9 balla) 126-cı yeri, Ukrayna (4.3 balla) 100-cü yeri tutublar.  
Azərbaycanda əhalinin hər 100 nəfərinə 107,5 mobil telefon düşür və bu göstərici üzrə ölkəmiz 78-ci yerdə qərarlaşıb. Gürcüstan mobil rabitənin əhali arasında 109,2% yayılması nəticəsində 74-cü yeri, Ermənistan 106,9% (80-ci yeri),  İran- 76,9%-lə (117-ci yeri), Latviya 103,4% (85-ci yeri) tutub.
 
 
Stasionar rabitə sahəsində Azərbaycanın göstəriciləri ötən illə müqayisədə 1,6% yüksəlib. Bu göstərici üzrə ölkəmiz 67-ci mövqedədir. Hazırda hər 100 nəfərdən 18,4% stasionar rabitə istifadəçisidir. Mobil rabitənin geniş yayılması nəticəsində  stasionar rabitə o qədər yüksək templə inkişaf etmir.
 
 
Stasionar genişzolaqlı internet xidmətləri istifadəçilərinin yayılma səviyyəsi Azərbaycan əhalisi arasında 13,8% təşkil edib və ölkə 47-ci yerdə qərarlaşıb, bu da ötən ilin müvafiq göstəricisindən 7 pillə yüksəkdir. Gürcüstanda əhalinin 9.1%-i  stasionar genişzolaqlı internet xidmətlərindən istifadə edir və bu göstəriciyə görə ölkə 65-ci yeri tutub, Ermənistan 6,6% yayılma ilə 74-cü yeri,  İran 4,1%-lə 85-ci yeri, Qazaxıstan 9,7%-lə 63-cü yeri, Qırğızıstan 2,6%-lə 94-cü yeri, Türkiyə 10,5%-lə 60-cı yeri, Ukrayna isə 8,1%-lə 71-ci yeri tutub.
 
 
Bununla yanaşı, hesabatda texnoloji hazırlıq üzrə rəqabətlilik indeksinə görə Azərbaycan 5,59 bal toplayaraq 20-ci yeri tutub. Gürcüstan (3,83 bal) 68-ci yeri, İran (2,95 bal) 116-ci yeri, Qazaxıstan (4,10 bal) 57-ci yeri, Qırğızıstan (2,67 bal) 129-cu yeri, Latviya (4,7) 38-ci yerlərdə qərarlaşaraq geridə qalıb.
 
 
Əvvəlki illərdə olduğu kimi , bu il ilk 10-da İsveçrə ilə Avropa ölkələri, o cümlədən Finlandiya, Almaniya, İsveç, Hollandiya və Böyük Britaniya kimi ölkələr və üç Asiya ölkəsi – Sinqapur, Honkonq və Yaponiya rəqabətli dünya iqtisadiyyatı kimi qeyd edilib. İlk onluğa daxil olan ən rəqabətqabiliyyətli iqtisadiyyatı olan ölkələrin böyük əksəriyyəti innovasiya və güclü institusional paya malikdirlər. İsveçrə bu il yenidən güclü performans nəticəsində 1-ci yeri tutub. İsveçrə "top-notch" elmi tədqiqat institutları, digər amillərlə yanaşı, novator bir ölkədir. Ölkədə fəaliyyət göstərən vətəndaşlar və özəl şirkətlər biznes sektorunu genişləndirir, professional təlim imkanları yaradılır, şirkətlər texnologiyaları geniş istifadə etməklər yanaşı, əmək bazarlarında balans  iş səmərəliliyini qoruyurlar. Bu ölkədə eyni zamanda yüksək səviyyədə şəffaflıq təmin edilib, müstəqil məhkəmə fəaliyyət göstərir, hüquqlar təmin edilir və qaydalara riayət edilir, eyni zamanda yüksək səviyyədə ictimai nəzarət var. Öz növbəsində Sinqapur dünya səviyyəli infrastruktura malikdir, ölkədə əla yollar, limanlar və hava nəqliyyatı vasitələri mövcuddur. Sinqapurda rəqabət daha da genişləndirilir və təhsilə böyük diqqət yetirilir. Qlobal Rəqabətlilik İndeksi 2013-2014: İnnovasiya və sofistika amilləri üzrə hesabatda Rusiya Federasiyası üç pillə irəliləyərək 64-cü yerə yaxınlaşıb. Bu ölkənin güclü tərəfləri kimi təhsilin yüksək səviyyəsi, olduqca yaxşı infrastruktur və böyük daxili bazar qeyd edilir.
 
 
 
Hesabatda qeyd edilib ki, Ukrayna ötən il həyata keçirilmiş təkmilləşdirilmə işlərindən sonra, 11 mövqe geri düşərək 84-cü mövqedə qərarlaşıb. Ümumiyyətlə, Ukrayna rəqabəti güclü saxlayır. Ukrayna səmərəliliyə məhsullarının mənfəət xidmətləri bazarında rəqabətliliyini artırmaqla nail ola bilər. Qazaxıstanın əsas problemləri, onun səhiyyə və ibtidai təhsil sistemləri və qeyri-innovativliyidir.
 
 
Hesabatda əks olunan göstəricilərə əsaslanaraq belə nəticə çıxarmaq olar ki, Azərbaycan elmi tədqiqat müəssisələrinin keyfiyyətinə diqqət yetirməlidir, bu sahə üzrə ölkə 3.6 bal toplayaraq 78-ci yerdə qərarlaşıb, eyni zamanda universitetlərlə sənaye arasında əməkdaşlığın inkişafına nəzər salınmalıdır, bu sahə üzrə ölkə 3,4 balla 84-cü yeri tutub, daha bir inkişaf tələb edən sahə patent və ərizələr sahəsidir ki, bu göstərici üzrə ölkə 79-cu yerdə qərarlaşıb.
 
 
Bununla yanaşı Azərbaycan innovasiyalara meyilli ölkələr sırasında irəlidə gedir, belə ki,  bu sahə üzrə ölkə 4,1 bal toplayaraq 35-ci yeri tutub. Dövlət sektorunun qabaqcıl texnologiya məhsullarına olan marağı da hesabatda əksini tapıb və nəticə olaraq Azərbaycan dövləti tərəfindən texnoloji məhsulların satınalmaları üzrə 4,4% toplayaraq 14-cü yerdə qərarlaşıb.
 
 
Aynur Vəliyeva
 
 



Baxış sayı: 1026

© İstifadə edilərkən İctnews-a istinad olunmalıdır

Facebook Google Favorites.Live BobrDobr Delicious Twitter Propeller Diigo Yahoo Memori MoeMesto






21 İyun 2018

21/06/18
Çində gecəgörmə xüsusiyyətinə malik fotoelektron çip hazırlanıb

Yunan universiteti nəzdində fəaliyyət göstərən optik-elektron texnologiyalar üzrə tədqiqat mərkəzi tərəfindən 

21/06/18
Brayl displeyləri üçün standart yaradılıb

“USB” texnologiyasının inkişafı və tanıdılması ilə məşğul olan “USB-IF” təşkilatı zəif görən və gözdən 

21/06/18
“Instagram” servisinin auditoriyası 1 milyarda çatıb

Foto və videoların mübadiləsi üçün “Instagram” xidmətinin istifadəçilərinin sayı  1 milyard olub. Bu haq

20 06 2018

20/06/18
2019-cu ildə internet televiziya üzərində tamamilə qalib gələcək

Onilliklər boyunca əsas məlumat daşıyıcısı olan televiziya tezliklə liderliyini tamamilə itirəcək. Statistikaya 

20/06/18
Azərbaycan nümayəndə heyəti “Rəqəmli Bacarıqlar Şəbəkəsi”nin iclasında iştirak edib

Avropa Birliyinin “Şərq Tərəfdaşlığı” təşəbbüsü çərçivəsində təşkil edilmiş “Rəqəmli Bacarıqlar 

20/06/18
Robot beyin dalğaları vasitəsilə idarə ediləcək

Massaçusets Texnologiya İnstitutunun süni intellekt laboratoriyasının mütəxəssisləri robota beyin 

20/06/18
Süni intellekt radiojurnalistin danışma qabiliyyətini bərpa edib

İki il əvvəl danışma qabiliyyətini itirən amerikalı jurnalist süni intellekt sayəsində onu bərpa etməyə nail 

20/06/18
Pekin metropolitenində sərnişinlərin biometrik eyniləşdirilməsi sistemlərindən istifadə ediləcək

Cari ilin sonunadək Pekin Metropoliteninin administrasiyası günün pik saatlarında stansiyalarda sərnişin 

20/06/18
Kibercasusluq üçün istifadə edilən virus aşkarlanıb

“ESET” antivirus şirkəti kibercasusluq üçün istifadə edilən “InvisiMole” adlı zərərli proqram aşkarlayıb

20/06/18
Ölüm vaxtını proqnozlaşdıran neyron şəbəkəsi hazırlanıb

“Google” şirkəti tərəfindən dərin təlim alqoritmləri əsasında hazırlanmış yeni neyron şəbəkəsi pasiyentin 

20/06/18
Debatlarda insandan üstün olan süni intellekt təqdim edilib

Son 20 ildə kompüterlər şahmat, viktorina və hətta qo oyununda insanları üstələməyə müvəffəq olub. 

20/06/18
Dünya mobil trafikinin 20 faizi “5G” şəbəkəsinin payına düşəcək

“Ericsson” şirkəti 2023-cü ilədək dünya mobil trafikinin 20 faizinin beşinci nəsil mobil rabitə şəbəkəsinin