12px13px15px17px
Tarix:14/09/13

İnformasiya təhlükəsizliyi üzrə dünyada şöhrətli mütəxəssis

Bu gün dünyada informasiya təhlükəsizliyinin təmini mühüm amillərdən biridir.
Təhlükə dedikdə sistemə dağılma, verilənlərin üstünün açılması və ya dəyişdirilməsi, xidmətdən imtina formasında ziyan vurulmasına səbəb ola bilən istənilən hal, şərait, proses və hadisələr nəzərdə tutulur.
 
 
Bu dəfə qəzetimizin "Persona" rubrikasında məhz informasiya təhlükəsizliyi sahəsində məşhur mütəxəssislərdən biri olan amerikalı Bryus Şnayer haqqında söhbət açacağıq.
 
 
 
Hazırda B. Şnayer kriptoqraf və informasiya təhlükəsizliyi üzrə mütəxəssis olaraq dünyada şöhrət qazanıb. O, təhlükəsizlik, kriptoqrafiya və informasiya təhlükəsizliyi üzrə bir neçə kitabın müəllifidir. Şnayer "Counterpane Internet Security Inc." kriptoqrafiya şirkətinin banisi, Kriptologiya Tədqiqatları Beynəlxalq Assosiasiyasının Məsləhət Şurasının və Elektron Gizlilik İnformasiya Mərkəzinin Məsləhət Şurasının üzvüdür. O, həmçinin Bell Labs-da və ABŞ Müdafiə Nazirliyində işləyib. 2011-ci ilin noyabrında informatikanın  inkişafına verdiyi töhfələrə görə Vestminster Universiteti tərəfindən fəxri elmlər doktoru dərəcəsi ilə mükafatlandırılıb.
 
 
B.Şnayer 1963-cü il, 15 yanvar tarixində Nyu-Yorkda dünyaya gəlib. O, 1984-də Roçestrs Universitetində bakalavr və 1988-ci ildə Amerika Universitetində magistr dərəcələrinə yiyələnib.
 
 
Şnayer 1994-cü ildə "Tətbiqi Kriptoqrafiya" kitabını dərc etdirir. O, kitabda  detallarda iş prinsipi, reallaşdırmaları və kriptoqrafiya alqoritmlərindən istifadənin nümunələrini təsvir edirdi. Sonra "Cryptography Engineering" kitabını nəşr etdirir. Bu kitabda daha çox diqqət real sistemlərdə kriptoqrafiyadan istifadə ilə yanaşı, kriptoqrafiya alqoritmlərinin iş prinsipinə ayrılmışdı.
 
 
Həmçinin o, daha geniş auditoriya üçün təhlükəsizlik mövzusunda kitab yazır. 2000-ci ildə Şnayer "Sirlər və yalan. Rəqəmli dünyada məlumatların təhlükəsizliyi" nəşrini təqdim edir. 2003-cü ildə isə Şnayerin "Beyond Fear: Thinking Sensibly About Security in an Uncertain World" işi işıq üzü görüb. Kitabda təhlükəsizliyin təhdidlərinə əks təsirin ölçülərinin faydalılığının qiymətləndirilməsi prosesi  təfərrüatı ilə təsvir edilib.
 
 
Şnayer kompüter təhlükəsizliyi mövzusunda "Crypto-Gram" aylıq informasiya bülletenini, həmçinin "Schneier on Security" bloqunu idarə edir. Bloqda esselər bülletendə çıxmamışdan öncə dərc edilir. Oxucular üçün bloqda fikir və rəylərini bildirmək imkanı da yaradılıb.
 
 
İnformasiya təhlükəsizliyi mövzusunda məqalələr dərc edən nəşrlər Şnayerin mətnlərindən tez-tez sitatlar gətirir. Şnayer, əsasən təhlükəsizlik sistemlərində və kriptoqrafiya alqoritmlərinin reallaşdırmalarında zəif yerləri göstərir.
 
 
Şnayerin layihələri
 
Bryus Şnayer bir sıra mühüm layihələrin müəllifi kimi tanınır. Bu layihələrdən biri - Skein  onun rəhbərliyi ilə hazırlanmış dəyişən ölçünün heşləşdirilməsi alqoritmidir.
 
 
Skein heş funksiyası universal kriptoqrafiya primitivi kimi UBI-heşləşdirmə rejimində işləyən Threefish-in blok şifri əsasında yerinə yetirilib.  Yaddaşın minimal istifadəsi altında optimallaşdırma hazırlamanın əsas konsepsiyası idi,
Skein 256, 512 və 1024 bit və 264-1 bit çıxış blokunun ölçüsü qədər daxili vəziyyət ölçülərini  dəstəkləyir.
 
 
Şnayer həmçinin Duq Uitinq, Stefan Lüks və Frederik Müller ilə birlikdə "Phelix"-i hazırlayıb. "Phelix" - xəbərin autentifikasiyasının birdəfəlik kodundan istifadə edən yüksəksürətli konveyer şifridir. Şifr ilk dəfə 2004-cü ildə "eSTREAM" müsabiqəsində təqdim edilib. Alqoritm 232 modul üzrə toplama əməliyyatlarını özündə əhatə edir, "Phelix" 256 bitlik açardan və vaxtın 128 bitlik nişanından istifadə edir. Bəzi kriptoqraf şifrin səhv istifadəsi zamanı məxfi açarın alınması imkanları barədə narahatlıqlarını ifadə edirlər.
 
 
"Solitaire" şifrləmənin alqoritmi isə Şnayer tərəfindən "Xüsusi xidmət orqanlarının operativ əməkdaşlarına hər hansı elektron hesablayıcı qurğularsız və ifşaedici alətlərsiz məxfi məlumatları verməyə imkan vermək"  məqsədilə yaradılıb. Alqoritmdə kriptosistem 52 ədəd olan bir dəst oyun kartından yaradılır. Bu alqoritm kifayət qədər etibarsız görünə bilər, amma  Şnayerin özünün sözlərinə görə, şifr hətta müasir kompüterlərlə və əla kripto analitikaya malik güclü hərbi rəqiblərin hücumuna dözə bilər və dünyada "karandaş və kağız"ın köməyi ilə reallaşdırılan ən yaxşı kriptoqrafiya alqoritmidir.
 
Bryus Şnayerin işlərindən biri olan Yarrou alqoritmi, psevdotəsadüfi sayların möhkəm generatoru kriptoqrafiyasıdır. O, alqoritmi "Counterpane Internet Security" şirkətində Con Kelsin və Nilsom Ferqusla birlikdə  hazırlayıb. Alqoritmin istifadəsi üçün lisenziyanın alınması tələb olunmur.
 
 
"Yarrou" alqoritminin hazırlanmasından sonra "Tətbiqi kriptoqrafiya" kitabında geniş təsvir edilmiş Fortuna alqoritmi meydana çıxdı.  Fortuna  da psevdotəsadüfi sayların möhkəm generatorları kriptoqrafiyasıdır. Alqoritm Bryus Şnayer və Nils Ferqyus tərəfindən hazırlanıb. Müəlliflərin sözlərinə görə, alqoritm "Tətbiqi kriptoqrafiya" kitabı üzərində iş zamanı yaradılmışdı və "Yarrou" alqoritminin əhəmiyyətli təkmilləşdirməsidir. Generator kimi sayğacın rejimində istənilən təhlükəsiz blok şifrindən istifadə etmək olar. Başqa sözlə, istifadəçi proqramın hər sorğusuna cavab olaraq generator ardıcıl həqiqi sayların şifrlənməsi vasitəsilə psevdotəsadüfi məlumatları istehsal edir. Bu halda ilk açar kimi ilk say istifadə olunur və hər sorğudan sonra açarın yenilənməsi olur: alqoritm köhnə açarın köməyi ilə 256 psevdotəsadüfi verilən yaradır və yeni açar kimi alınmış qiyməti istifadə edir. Bu hazırlanır ki, cinayətkar hətta əgər növbəti sorğudan sonra cari vəziyyət ona məlum olsa belə generatorun əvvəlki vəziyyətini öyrənə bilməsin.
Bryus Şnayerin həmmüəllifliyi ilə hazırlanan "Twofish" alqoritmi isə blok şifrləməsinin simmetrik alqoritmidir.  Açardan asılı olan qabaqcadan hesablanan S-bloklardan istifadə bu alqoritmin fərqləndirici xüsusiyyətidir. "Twofish" başqa alqoritmlərdən bəzi elementləri mənimsəyib.
 
 
"Threefish"  simmetrik blok kripto alqoritmi isə "Skein" heş-funksiyasında və mövcud blok şifrlərinə universal əvəzetmə kimi istifadə üçün 2008-ci ildə Bryus Şnayer tərəfindən yaradılıb. Şifrin hazırlamasının əsas prinsipləri yaddaşın minimal istifadəsi, 64 dərəcəli prosessorların işi altında reallaşdırma və optimallaşdırmanın sadəliyindən ibarət idi.
 
Cahangir Atakişiyev



Baxış sayı: 1636

© İstifadə edilərkən İctnews-a istinad olunmalıdır

Facebook Google Favorites.Live BobrDobr Delicious Twitter Propeller Diigo Yahoo Memori MoeMesto






18 Oktyabr 2017

18/10/17
“WhatsApp”da dostların olduqları yeri real vaxtda izləmək mümkün olacaq

“WhatsApp” istifadəçiləri kontaktlar siyahısındakı dostları ilə olduqları yeri real vaxt rejimində paylaşmaq 

18/10/17
“3D” printerdə çap edilən ilk körpü istifadəyə verilib

Niderlandda üçölçülü (3D) printerdə çap edilən ilk körpünün açılışı keçirilib.

18/10/17
2023-cü ilə dünyada “5G” istifadəçilərinin sayı 1 milyarda yaxınlaşacaq

“CCS Insight” şirkətinin mütəxəssislərinin proqnozuna görə, beşinci nəsil mobil rabitə şəbəkəsi əvvəlki 

18/10/17
“Samsung” 8 nanometrlik texnoloji prosesin hazırlanmasını tamamlayıb

“Samsung Electronics” şirkəti yarımkeçiricilərin istehsalı üçün 8 nanometrlik texnoloji prosesin hazırlanmasını

18/10/17
“Google” kartoqrafik servisinə planet və peyklərin “3D” modelləri əlavə olunub

“Google” şirkəti astronomiya həvəskarları üçün planet və peykləri öyrənmək imkanı təqdim edərək onların 

18/10/17
“Windows” üçün “Chrome” brauzerində daxili antivirus istifadəyə verilib

“Google” şirkəti “Windows” üçün “Chrome” brauzerinin masaüstü versiyası ilə müasir

18/10/17
Qeyri-adi dizayna malik iki ekranlı smartfon təqdim edilib

Çinin “ZTE” şirkəti “Axon M” adlı smartfonunu təqdim edib. Bu aparat analoji qurğulardan qeyri-adi dizaynı 

18/10/17
2018-ci ildə qlobal fərdi kompüter bazarında artım qeydə alınacaq

“Gartner” analitik şirkətinin mütəxəssislərinin proqnozuna görə, 2018-ci ildə korporativ seqmentdə kompüter 

17 10 2017

17/10/17
“ATSC 3.0” standartlı ilk efir televiziya yayım şəbəkəsi istifadəyə verilib

Cənubi Koreyanın “Seoul Broadcasting System” (SBS), “Korean Broadcasting System” (KBS) və “Munhwa 

17/10/17
Yeni “ağıllı” qurğu itən əşyaları axtaracaq

“Samsung” şirkəti itən əşyaları axtarmağa imkan verən “ağıllı” “Connect Tag” brelokunu təqdim edib. 

17/10/17
Smartfonlar üçün ilk “5G” modem təqdim edilib

“Qualcomm Technologies” şirkəti mobil qurğular üçün “5G” şəbəkəsində rabitə üçün ilk modem

17/10/17
Yeni “Huawei” smartfonları rəsmən təqdim olunub

“Huawei” şirkəti Münhendə keçirilən təqdimatda yeni qabaqcıl “Mate 10” və “Mate 10 Pro” smartfonlarını

17/10/17
“Android” sistemi ilə işləyən smartfonların 41%-i dağıdıcı "Wi-Fi” hücumu qarşısında dayanıqsızdır

“Wi-Fi” şifrləmə protokolunda aşkar edilmiş təhlükəli boşluq nəticəsində “Android” sistemi ilə işləyən 

17/10/17
Yeni “Samsung” smartfonlarının videosu dərc edilib

“MySmartPrice” resursu rəsmən təqdim edilməyən “Samsung Galaxy A5” (2018) və “Galaxy A7” (2018) 

17/10/17
“Xiaomi” şirkəti “Redmi 5A” smartfonunu təqdim edib

Çinin “Xiaomi” elektronika istehsalçısı yeni “Redmi 5A” smartfonunu təqdim edib. Qurğu teksturası